Ішкі орта тіндері
- жақсы дамыған жасушааралық затымен сипатталады, оның химиялық құрамы мен құрылысы тіннің түріне байланысты әрқилы болып келеді
- құрамына кіретін жасушалық дифферондардың санына орай ажыратылады (моно- немесе мультидифферонды болуы мүмкін)
- тасымалдау, трофикалық, қорғаныш, биомеханикалық (тіректік) және пластикалық қызметтерді атқара отырып, гомеостазды (организмнің ішкі ортасының тұрақтылығын) сақтауға қатысады
- даму көзі мезенхима
Жасушааралық зат (жасушадан тыс матрикс) жасушардың өнімі болып табылады, құрамында талшықтар және негізгі (аморфты) зат болады
Коллаген
талшықтары
- фибриллярлық нәруыздардан құралған -І типті коллагендер (борпылдақ және тығыз дәнекер тіндер, сүйек тіні, тістің дентині мен цементі) және II типті коллагендер (шеміршек тіндері)
- өте берік болып келеді және созылу қабілеті болмайды деуге болады
- олар шоғырларға бірігіп, дәнекер тіндердің архитектоникасын және механикалық қасиеттерін қалыптастырады
ретикулярлық талшықтар
- ІІІ типті коллагеннен құралады (ретикулярлық тін, борпылдақ дәнекер тін)
- күмістің тұздарымен жақсы боялады сондықтан оларды аргирофильді талшықтар деп те атайды
- үшөлшемді торларды құрап, тіректік қызмет атқарады
эластикалық талшықтар
- эластин және фибриллин нәруыздарынан құралады
- таңдамалы түрде орсеинмен, альдегидфуксинмен боялады
- тармақталып, бір-бірімен анастомоздар түзейді, осыған байланысты дәнекер тіннің қайтымды деформацияға қабілеттілігін қалыптастыра алады
Негізгі (аморфты) зат
- протеогликандар мен гликопротеиндердің макромолекулярлық кешендерінен құралған
- гидраттандырылған немесе минералданған болуы мүмкін
- талшықтар мен жасушалардың араларындағы кеңістіктерді толтырып тұрады, тасымалдау-қоректендіруші және тіректік қызметтерді іске асырады
Мезенхима
- эмбриогенез кезінде мезодермадан (энтомезенхимадан) және нейроэктодермадан (эктомезенхимадан) жасушалардың көшіп шығуының нәтижесінде қалыптасады
- детерминация сипаты әртүрлі жасушалардың және ұйыма түріндегі жасушааралық заттың жиынтығынан тұрады
- мезенхима жасушаларының дифференцировка бағыты оларды қоршаған микроайналымына байланысты